Linux Sunucularda Kaynak Tüketimi Takibi: Htop ve Iotop Kullanımı
Bir web sunucusunda anlık yavaşlamalar meydana geldiğinde, sorunun işlemci (CPU) darboğazından mı yoksa yüksek disk okuma/yazma (I/O) işlemlerinden mi kaynaklandığını hızlıca tespit etmek gerekir. Linux sunucularda varsayılan gelen "top" komutu yetersiz kalabilir. Bu yazımızda görsel arayüzü ile işlemciyi takip eden htop ve disk kullanımını izleyen iotop araçlarının kullanımını anlatacağız.
1. Htop Kurulumu ve Kullanımı
Htop, sunucu işlemci çekirdeklerinin yük durumunu, bellek (RAM) tüketimini ve çalışan tüm süreçleri (process) renkli ve anlaşılır şekilde gösteren gelişmiş bir sistem izleme aracıdır. Kurulumu oldukça basittir:
apt install htop -y (Ubuntu/Debian)
dnf install htop -y (AlmaLinux/CentOS)Terminal ekranına htop yazarak arayüzü açabilirsiniz. Bu ekranda:
- İşlemciyi en çok tüketen süreci bulup klavyeden F9 tuşuna basarak o işlemi sonlandırabilirsiniz (kill).
- F6 tuşuyla süreçleri bellek tüketimine veya işlemci yüküne göre sıralayabilirsiniz.
2. Iotop Kurulumu ve Disk Gecikmesi Tespiti
Bazen işlemci kullanımı düşük olmasına rağmen sunucudaki web siteleri geç yanıt verebilir. Bunun nedeni genellikle bir sitenin yedek alması veya veritabanı sorgusu nedeniyle diski tamamen meşgul etmesidir (I/O Wait). Diski en çok kullanan işlemleri görmek için iotop aracını kurun:
apt install iotop -y (Ubuntu/Debian)
dnf install iotop -y (AlmaLinux)Terminalde iotop komutunu çalıştırın. Sadece aktif olarak disk okuma/yazma yapan süreçleri filtrelemek için şu parametreyi kullanabilirsiniz:
iotop -oBu ekran sayesinde hangi web sitesinin veya hangi MySQL sorgusunun diski yorduğunu anında bularak müdahale edebilirsiniz.
Performans sınırlamalarıyla uğraşmak istemiyorsanız, tüm kaynakları tamamen size tahsis edilmiş olan yüksek hızlı NVMe SSD diskli VDS Sunucu Kiralama çözümlerimizi inceleyebilirsiniz.