Linux sunucularda disk doluluğu neden sorun yaratır?
Linux sunucularda disk alanının %100 dolması, işletim sisteminin geçici dosya (tmp) yazamamasına, MySQL veritabanı servisinin durmasına, e-posta gönderimlerinin başarısız olmasına ve nihayetinde sitelerin tamamen kapanmasına yol açar. Bu nedenle sunucu yöneticilerinin disk kullanımını düzenli izlemesi ve doluluk yaşandığında gereksiz büyük dosyaları (eski yedekler, devasa log dosyaları) tespit ederek temizlemesi gerekir.
Bu rehberde, bir VDS sunucu üzerinde terminal komutlarıyla disk doluluğunu hızlıca nasıl analiz edeceğinizi göstereceğiz.
Disk doluluk analizi ve dosya bulma komutları
SSH ile root olarak sunucunuza bağlandıktan sonra aşağıdaki adımları uygulayın:
1. Genel disk durumunu kontrol edin
Sunucunuzdaki disklerin doluluk oranını görmek için `df` komutunu kullanın:
df -hBu komut, disk bölümlerini ve doluluk yüzdelerini insan tarafından okunabilir (GB, MB) formatta listeleyecektir. Özellikle `/` (root) bölümünün doluluk oranına dikkat edin.
2. Sunucudaki en büyük dosyaları bulun
Sunucu diskinde en çok yer kaplayan büyük dosyaları (örneğin 100 MB'tan büyük dosyalar) bulmak için `find` komutundan yararlanabilirsiniz:
find / -type f -size +100M -exec ls -lh {} \; | awk '{ print $9 ": " $5 }'Bu komut sunucudaki tüm 100 MB üstü dosyaları listeleyecektir. Buradaki dosyaların genellikle eski `.tar.gz` yedekleri veya büyük `.log` dosyaları olduğunu göreceksiniz.
3. Dizin bazlı boyut analizi yapın (du komutu)
Hangi klasörün ne kadar yer kapladığını görmek için `du` komutunu kullanabilirsiniz. Örneğin, `/var` dizini altındaki klasörlerin boyutlarını büyükten küçüğe listelemek için:
du -h --max-depth=1 /var | sort -hrBüyük log dosyalarını güvenli temizleme
Eğer disk doluluğuna `/var/log` altındaki log dosyaları neden olduysa, bu dosyaları doğrudan `rm` komutuyla silmek yerine içini boşaltmak daha güvenlidir. Çünkü silinen dosyaları arka planda hala kullanan servisler olabilir ve bu durum diskin boş görünmesini engeller:
# Büyük bir log dosyasının içeriğini sıfırlayın
echo "" > /var/log/nginx/access.logSık sorulan sorular
df komutunda disk dolu görünüyor ama büyük dosya bulamıyorum?
Bunun sebebi, silinmiş olan ancak bir servis (Örn: Apache veya MySQL) tarafından hala açık tutulan dosyalardır. Sunucuda açık kalan silinmiş dosyaları listelemek ve ilgili servisi yeniden başlatarak diski boşaltmak için şu komutu kullanabilirsiniz:
lsof +L1Disk doluluğunu önlemek için ne yapmalıyım?
Log rotasyon (logrotate) ayarlarını yapılandırın, eski yedekleri uzak sunuculara aktardıktan sonra yerel sunucudan otomatik silinmesini sağlayın ve disk kotalarını cPanel üzerinden düzenli takip edin.